Τι σημαίνει η λέξη Μουχτερό;


Μάθετε τη σημασία της σπάνιας λέξεως Μουχτερό.

Απαντήσεις





Μουχτερό λέγεται το γουρούνι σε μερικά νησιά και μουχτερόν, στα ποντιακά. Η λέξη είναι μεσαιωνική και προέρχεται από το μοχθηρόν, ουδέτερο του επιθέτου μοχθηρός. Στα αρχαία ελληνικά, η αρχική σημασία της λέξεως μοχθηρός ήταν «εκείνος που υποβάλλεται σε μόχθο και ταλαιπωρίες», και με αυτή τη σημασία ονομάστηκε μοχθηρόν το γαϊδούρι, που σηκώνει μεγάλα βάρη, αλλά και ο χοίρος. Στον Πτωχοπρόδρομο: «και μουχτερόν ο κηπουρός έχει και θρέψει τούτο / και θρέψει και τον κηπουρόν και μουχτερόν ο κήπος».

Στα ποντιακά η λέξη είναι ακόμα ζωντανή και θα τη βρει κανείς και σε διαδικτυακούς διαλόγους· στην ποντιακή μετάφραση της Διχόνοιας του Αστερίξ (Το ζιζάνιον), ο εκατόνταρχος παραπονιέται ότι οι Γαλάτες είναι «ενωμέν άμον άγρα μουχτερά!» («ενωμένοι σαν αγριογούρουνα», στην κοινή νεοελληνική). Αλλού διαβάζω ότι οι Πόντιοι «για το Χριστουγιεννιάτικο τραπέζι έκαναν σαρμάδες, ψωμί καλαμποκένιο τυροκλωστή, μουχτερό παστωμένο με γουλία και μπόλικο ρακί».

Βέβαια, σήμερα μοχθηρός σημαίνει «κακός, πονηρός» - μια σημασιολογική μεταβολή που είχε αρχίσει ήδη στα αρχαία. Στον γνωστό στίχο του Σκαρίμπα για το Βαπόρι, που «τάχα ποιον ν' αρπάξει έχει έρθει και προσμένει / μουχτερό και δόλιο, από δω κάτω;» έχουμε εκδημοτικισμό του μοχθηρός που δεν καθιερώθηκε. Τα καημένα τα γουρουνάκια είναι μουχτερά, όχι μοχθηρά.



Προσθήκη νέας απάντησης