Τι σημαίνει η λέξη Μερτζάνι;


Τι είναι το Μερτζάνι;

Απαντήσεις





Μερτζάνι είναι το κοράλλι και κατά συνεκδοχή τα κοραλλένια κοσμήματα. Είναι δάνειο από το τουρκικό mercan, της ίδιας σημασίας. Η τουρκική λέξη, που έχει περάσει και στις άλλες βαλκανικές γλώσσες, προέρχεται από το αραβικό margãn, το οποίο πιθανώς ανάγεται στο ελληνικό μαργαρίτης, το μαργαριτάρι δηλαδή. Μερτζάνι λέγεται επίσης σε ορισμένες περιοχές το λιθρίνι ή κάποιο συγγενικό του ψάρι. Κι αυτό τούρκικο δάνειο είναι (mercan baligi).

Το μερτζάνι έχει έντονη παρουσία στα δημοτικά τραγούδια σαν παρομοίωση για τα κόκκινα χείλια, π.χ. «Έχει τον ήλιο πρόσωπο, τα χείλη της μερτζάνι», ή «Είκοσι μήλα σου 'στειλα δεμένα στο μαντήλι, σαν το μερτζάνι κόκκινα, σαν το γλυκό σου αχείλι». Σε γνωστή μαντινάδα βρίσκουμε και τη λέξη μερτζανόχειλη, που έχει δηλαδή χείλη σαν το κοράλλι: «Μίλιε μου μερτζανόχειλη και μη μου κάνεις νάζι, γιατί ο Θεός την ομορφιά σαν τον ανθό τινάζει».

Κατ' επέκταση, μερτζάνι είναι το κομπολόι από κοράλλι, όπως στο ποίημα ενός ανώνυμου Φαναριώτη, που αναρωτιέται: «Με το να βαστάς ρολόγι και μερζάνι κομβολόγι, άρα είσαι κι ευγενής;» Ευστοχότατη ερώτηση, πρέπει να παραδεχτούμε!



Προσθήκη νέας απάντησης