Τι σημαίνει η λέξη Γιαγέρνω;


Και από που προέρχεται;

Απαντήσεις





Γιαγέρνω και γιαέρνω θα πει επιστρέφω κάτι, γυρίζω πίσω, στρέφομαι. Λέξη χαρακτηριστική της κρητικής διαλέκτου, έχει όλες τις σημασίες του κοινού νεοελληνικού γυρίζω. Και γιαγερμός ή γιάγερμα, η επιστροφή. Ετυμολογείται από το αρχαίο διεγείρω, ενώ σε μεσαιωνικά κείμενα σώζεται και ο μεταβατικός τύπος διαγέρνω.

Φυσικά, η λέξη χρησιμοποιείται πολύ συχνά στον Ερωτόκριτο και τα άλλα έργα της εποχής· π.χ. «κι ότι μου πήρε ο θάνατος πλιο δεν μου το γιαγέρνει» ή «αν πάει μακρά ο Ρωτόκριτος, πάλι γιαγείρει θέλει» ή «Καλά το λεν οι φρόνιμοι, η αγάπη φόβο φέρνει / κι εις ένα πράμα όπου αγαπά χίλιες φορές γιαγέρνει» και βέβαια σε μαντινάδες, π.χ. «στάλα τη στάλα το νερό το μάρμαρο τρυπά το, το πράμα που μισεί κιανείς γιαέρνει κι αγαπά το» (όπου βλέπουμε και τη σημασία «μεταστρέφομαι, αλλάζω γνώμη»).

Στην κρητική (σατιρική) παραλλαγή του τραγουδιού Μια βραδιά στο λούκι, οι Etsi de έβαλαν τον στίχο «γιαγέρνω στον δικό μου», αντί του «γυρίζω στον δικό μου» που έχει το πρωτότυπο. Αλλά και ο Σεφέρης, σε μια Μπαλάδα φτιαγμένη επίτηδες με κρητικές λέξεις, είχε το δίστιχο: «η θύμηση γιαγέρνει μ' απονιά, να λέει την κρίση όπου τα πάθη φέρα».



Προσθήκη νέας απάντησης