Τι είναι το Σαμντάνι;


Τι σημαίνει και από που προέρχεται η λέξη Σαμντάνι;

Απαντήσεις





Σαμντάνι ή σαμουντάνι είναι το κηροπήγιο, δάνειο από το τουρκικό samdan, περσικής αρχής. Η λέξη έχει παλιώσει, όπως άλλωστε και το ίδιο το αντικείμενο, κι έτσι τα νεότερα λεξικά δεν την έχουν. Λέξη εύηχη, με την πατίνα του παλιού, χρησιμοποιείται αρκετά σε λογοτεχνικά έργα και συμπεριλαμβάνεται (ως σαμουντάνι) στο «προσωπικό λεξιλόγιο» των 400 λέξεων του Οδ. Ελύτη.

Ο Τσίρκας παραθέτει στο Ο Καβάφης και η εποχή του την εξής αφήγηση για τον Καβάφη: «Αργότερα έφερε διπλό σαμντάνι, άναψε το ένα σου, έσβησε το άλλο, το μόνο κερί, και κατόπι άναψε το δεύτερο. “Λένε πως είναι γουρσουζιά τα τρία μαζί”, μου εξήγησε». Στον Συνταγματάρχη Λιάπκιν, ο Καραγάτσης περιγράφει: «Κρατούσε στο χέρι σαμντάνι με κερί αναμμένο, που η τρεμάμενη φλόγα του, μπλέκοντας με το σταχτωπό λυκαύγισμα, της έδινε παράξενη γοητεία».

Ο ζωγράφος Περικλής Βυζάντιος θυμάται για τα παλιατζίδικα της οδού Βουκουρεστίου: «Στην προθήκη τους έχουν συγκεντρωμένα έργα της κακής ώρας (πάντοτε παλιά), παλιές φωτογραφικές μηχανές, κομπολόγια, μινιατούρες, ρολόγια, σαμντάνια, κουτιά». Ωστόσο, το σαμντάνι ως λέξη το χρησιμοποιούν και νεότεροι συγγραφείς: «΄Ασπρα μεγάλα κεριά άναβαν στα δυο βαριά σαμντάνια πάνω στον μπουφέ» (Παυλίνα Παμπούδη, Χάρτινη Ζωή).



Προσθήκη νέας απάντησης