Τι είναι ο παϊτέρης;


Απαντήσεις





Παϊτέρης και παϊτάρης και μπαϊτάρης είναι ή ήταν ο κνηνίατρος και ειδικότερα ο αλογογιατρός, τις εποχές που το άλογο είχε πολύ μεγαλύτερη σπουδαιότητα απ΄ότι σήμερα. Η λέξη είναι σπανιότατη, δεν την έχει κανένα γενικό λεξικό και μόνο ως επώνυμο επιβιώνει (γνωστός είναι ο τσιγγάνος τραγουδιστής Βασίλης Παϊτέρης), αλλά έχει πολύ ενδιαφέρουσα ετυμολογία.

Δτην αρχή της αλυσίδας βρίσκεται το αρχαίο ελληνικό ιππίατρος. Η ελληνική λέξη πέρασε στα αραβικά ως baytar (οι Άραβες δεν συμπαθούν το αρχικό "ο") και από εκεί στα τουρκικά, με τη σημασία πια του κτηνίατρου γενικώς, που διατηρείται ίσαμε σήμερα. Από τα τουρκικά, η λέξη περνάει στα ελληνικά, κυρίως στα βόρεια ιδιώματα και στα ποντιακά. Όμως το ταξίδι της δεν σταματάει εδώ: μέσω αραβικών πέρασε και στα ισπανικά (a beitar, διότι πήραν και το άρθρο μαζί) και σε διάφορες διαλέκτους της ιβηρικής χερσονήσου.

Ο Η. Πετρόπουλος κάπου αναφέρει για τον παϊτέρη που έλεγε μια ευχή για να γιατρέψει τα σκασμένα άλογα, ενώ στην Ανατολή, η Τατιάνα Σταύρου λέει για κάποιον που έμαθε να γιατρεύει τ΄άλογα και τα χτήνη του στρατού και με τούτο του βγήκε τ΄όνομα "Παϊτάρης" που θα πει "χτηνογιατρός". Σήμερα θα λέγαμε κτηνίατρος βέβαια.

Γεράσιμος Αν. Μαρκαντωνάτος
Από το βιβλίο του Νίκου Σαραντάκου "Λέξεις Που Χάνονται"



Προσθήκη νέας απάντησης