Τι είναι ο Γιαράς;


Τι σημαίνει και από που προέρχεται η λέξη Γιαράς;

Απαντήσεις





Ο γιαράς, ή η γιαρά, είναι η πληγή, η λαβωματιά, ιδίως η πληγή που πυορροεί. Δάνειο από το τουρκικό yara. Ο θηλυκός τύπος φαίνεται να είναι παλιότερος, αν κρίνουμε από το ότι εμφανίζεται σε ιατροσοφικό σύγγραμμα του 16ου αιώνα: «Εις μεγάλην γιαράν όταν τρέχει αίμα πολύν».

Κάποτε πανελλήνια λέξη, ο γιαράς έχει έντονη παρουσία σε δημοτικά τραγούδια. Τραγούδι που ανιστορεί τον θάνατο του Καραϊσκάκη τον παρουσιάζει, τραυματισμένο, να εμψυχώνει τα παλικάρια του, λέγοντας ότι «εγώ θα πάω στην Κούλουρη να γιάνω τον γιαρά μου». Πολύ γνωστό είναι και το δημοτικό της απαρνημένης, η οποία καταριέται τον νέο που την εγκατέλειψε να γκρεμιστεί από ψηλά και «δέκα γιατροί να τον κρατούν και δεκαφτά καλφάδες / και δεκαχτώ γραμματικοί να γράφουν τους γιαράδες», να καταγράφουν δηλαδή τα τραύματα! Πιο κοντά μας, ο αντάρτης του εμφύλιου πολέμου Μήτσος Καρατζάς, θαυμάζει στο ημερολόγιο του μιαν αντάρτισσα γιατί «κοιτάζει τους γιαράδες και πάντοτε γελά».

Πάντως, βρήκα τον γιαρά να χρησιμοποιείται σε περυσινό «αγιασώτικο ξόμπλιασμα», σατιρικό δηλαδή στιχούργημα, όπου, σχολιάζοντας τα οικονομικά μέτρα λιτότητας ο ποιητάρης αναρωτιέται «ο γιαράς είναι μεγάλος, τίλουγια θα γιατρευτεί;» - κι εμείς αυτή την απορία έχουμε!



Προσθήκη νέας απάντησης