Τι είναι ο Άρατος;


Τι σημαίνει και από προέρχεται η λέξη Άρατος;

Απαντήσεις





Σημαίνει αόρατος, άφαντος. Η λέξη συνήθως είναι εύχρηστη στη φράση «έγινε αόρατος», δηλαδή εξαφανίστηκε, τράπηκε σε φυγή, που ακόμα ακούγεται, ιδίως στην Πελοπόννησο και την Ήπειρο. Η φράση γεννήθηκε από ένα εκκλησιαστικό δρώμενο: στα εγκαίνια εκκλησίας, ο επίσκοπος μπροστά στην πύλη της εκκλησίας φωνάζει «Άρατε πύλας, οι άρχοντες υμών» και ένας ιερέας που βρίσκεται μέσα στον ναό και υποκρίνεται τον διάβολο τρέπεται σε φυγή. Κάτι παρόμοιο γίνεται και κατά την επάνοδο στον ναό μετά την Ανάσταση, στο προαύλιο.

Αυτό το «άρατε πύλας» παρερμηνεύθηκε και γεννήθηκε η φράση «έγινε άρατος πύλατος», για όποιον το βάζει στα πόδια, και συχνότερα το σκέτο «έγινε άρατος». Φτιάχτηκε και ρήμα αρατίζω = τρέπω σε φυγή, π.χ. «αράτισες τους άντρες μας, φοβερέ μ’ Αλή Πασιά». Στο Ανθρωπομάζωμα, ο Γ. Κοτζιούλας θυμάται «εκείνους τους σκασμένους που γένηκαν άρατοι», εννοώντας τους Γερμανούς που τράπηκαν σε φυγή. Και χωρίς το «γίνομαι», ο Βάρναλης στο Φως που καίει γράφει «Εχάθη ο ήλιος άρατος».

Σήμερα που η εξοικείωση με τα εκκλησιαστικά έχει μειωθεί, πολλοί στην Πελοπόννησο πιστεύουν ότι η φράση «έγινε άρατος» προέρχεται από τον… Άρατο, τον στρατηγό της αχαϊκής συμπολιτείας! Προφανώς δεν είναι έτσι - και άλλωστε η φράση είχε παλιότερα πανελλήνια διάδοση.



Προσθήκη νέας απάντησης