Τι είναι το Μασγάλι;


Τι σημαίνει η λέξη Μασγάλι;

Απαντήσεις





Μασγάλι είναι καταρχήν η πολεμίστρα ή γενικά η στενή φωτιστική θυρίδα που βρίσκουμε σε πολλούς παραδοσιακούς τύπους σπιτιών. Λέγεται και σμαγδάλι. Από το τουρκικό mazgal.  Κλιματολογικοί παράγοντες αλλά και λόγοι ασφαλείας στα παλιά επικίνδυνα χρόνια έκαναν το σπίτι κλειστό σαν οχυρό. Για παράδειγμα, τα πυργόσπιτα της Άνδρου ήταν οχυρωμένες κατοικίες με βαριές εξώπορτες και μασγάλια απ' όπου έριχναν καυτό λάδι στους επιδρομείς. Το μασγάλι φυσικά είναι λέξη του 1821, αλλά χρησιμοποιείται και σήμερα στην ορολογία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. Ακούγεται σε πολλές περιοχές.

Θυμάται Μακρυγιάννης: «Τότε έπιασα τους Μύλους και έφκιασα ταμπούρια κι έκλεισα τους Μύλους μέσα. Τον τοίχον τον έχτισα ως μέσα εις την θάλασσαν και τον ασφάλισα καλά όλο με μασγάλια». Κι ένας Μανιάτης οπλαρχηγός αναφέρει μετά τη νίκη στο Βαλτέτσι: «έκαμα του καθενός το μασγάλι του και τους εδιόρισα τα μισά τουφέκια ν' αδειάζουν και τα μισά να γεμίζουν».

Τα μασγάλια ήταν στενά απέξω και άνοιγαν προς τα μέσα για να μπαίνει φως: «Το φως απόξω, καθώς έμπαινε από το στενό μασγάλι, έπεφτε απάνω στο ξεθωριασμένο φόρεμα της» (Κ. Χατζόπουλος, Ο Πύργος του Ακροπόταμου). Στον Καστρολόγο, ο Φώτης Κόντογλου περιγράφει υποβλητικά τα κάστρα τον χειμώνα: «Παγωμένα δρολάπια βογκάνε μέσα στις ρεπιασμένες κάμαρες, ο βοριάς ουρλιάζει σα λύκος μέσα στα μασγάλια». Σαν να τον ακούμε...



Προσθήκη νέας απάντησης