Τι είναι η Τσέργα;


Τι σημαίνει και από προέρχεται η λέξη Τσέργα;

Απαντήσεις





Τσέργα είναι η μάλλινη κουβέρτα, η βελέντζα. Δεν υπάρχει στα νεότερα λεξικά, αλλά κάποτε ήταν λέξη κοινή και πανελλήνια. Παρόμοιες λέξεις υπάρχουν σε όλες τις βαλκανικές γλώσσες και, σύμφωνα με τον Ανδριώτη, εμείς το πήραμε από το σερβικό cerga, που προέρχεται από το ρουμανικό serga, που είναι δάνειο από το λατινικό sericus, και αυτό από το ελληνικό σηρικός, μεταξωτός. Φυσικά, στην πορεία άλλαξε η σημασία, πράγμα που συχνά συμβαίνει· πάντως, αν ισχύουν αυτά, η τσέργα είναι αντιδάνειο.

Τη λέξη την έχει χρησιμοποιήσει και ο Παπαδιαμάντης πάνω από μια φορά, μεταξύ άλλων και στη Φόνισσα: «Της έστρωσεν ένα παλαιόν κιλίμι, μίαν τριμμένην τσέργαν, ένα μικρό σινδόνι». Σε ένα διήγημα του, ο Καρκαβίτσας διασώζει ένα βλάχικο τραγούδι, όπου ο Βλάχος πεθαίνει και κληροδοτεί τα υπάρχοντα του: «αφήνει και την τσέργα του για τον παπά φελόνι».

Ο Πολίτης στην εισαγωγή των Παροιμιών του επικρίνει παλαιότερο συλλογέα (τον Νέγρη) ότι αντικαθιστά τις λέξεις που θεωρεί χυδαίες με άλλες, που μάλιστα σημαίνουν εντελώς άλλο πράγμα, π.χ. την τσέργα με το στέργηθρον (αρχαία λέξη, που θα πει «αγάπη»!). Αναρωτιέμαι αν ο Νέγρης θα μετρίαζε το καθαριστικό του μένος γνωρίζοντας πως η τσέργα πιθανώς έχει ελληνική αρχή.



Προσθήκη νέας απάντησης