Τι είναι το Γεντέκι;


Τι σημαίνει και από που προέρχεται η λέξη Γεντέκι;

Απαντήσεις





Το γεντέκι είναι λέξη με πάρα πολλές σημασίες - το Ιστορικό Λεξικό της Ακαδημίας καταγράφει, ούτε λίγο ούτε πολύ, είκοσι! Καταρχάς, σημαίνει το σκοινί με το οποίο ρυμουλκούν βάρκα, και κατ' επέκταση την ίδια την πράξη της ρυμούλκησης. Έπειτα, σημαίνει το άλογο που το οδηγεί κανείς πεζός, από το χαλινάρι. Είναι επίσης το μικρό καζάνι με το ζεστό νερό και το βρυσάκι στα καφενεία. Δάνειο από τα τουρκικά, yedek, που σημαίνει το σκοινί της ρυμούλκησης και, γενικότερα, «εφεδρικός».

Με το γεντέκι έσερναν τα σκάφη ιδίως σε ποταμούς. Βρήκα ένα διήγημα του Αντ. Γιαλούρη, με τίτλο Γεντέκι, όπου πρωταγωνιστεί ένας που «στον ώμο είχε ριχτό ένα τυλιγμένο σκοινί, που του χρησίμευε για να τραβά γεντέκι τις βάρκες και τα καϊκια». Γεντέκι πήγαιναν τα εφεδρικά άλογα ή όσα τύχαινε να περισσεύουν, όπως στον Μακρυγιάννη: «είχε άλογα άδεια και τα τράβαγε γεντέκια».

Για το γεντέκι του καφενείου, που ακόμα χρησιμοποιείται και το βρίσκουμε και σε καταλόγους προμηθευτών, έχει γράψει πολλά ο Ηλ. Πετρόπουλος στο Ο τουρκικός καφές εν Ελλάδι. Μια σημασία που δεν τη βρίσκω στις είκοσι του λεξικού: «φαρδύ χασαπομάχαιρο, απ' αυτά που τα λένε γεντέκια» (Μυριβήλης, Ο Βασίλης ο Αρβανίτης). Μπελάς το γεντέκι!



Προσθήκη νέας απάντησης