Τι είναι Derivatives;


Στον οικονομικό τομέα, τι σημαίνει ο όρος Derivatives;

Απαντήσεις





Derivatives είναι τα παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα. Προκύπτουν από άλλα απλά προϊόντα ή από το συνδυασμό υφισταμένων βασικών προϊόντων. Η αξία τους εξαρτάται από την αξία υποκειμένων μέσων (underlying instruments) όπως τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, τα επιτόκια, τις τιμές των χρεογράφων, των μετοχών, των εμπορευμάτων και τους χρηματοοικονομικούς δείκτες. Τα διεθνή λογιστικά πρότυπα (SFAS 133) δίνουν τον ακόλουθο ορισμό. «Ένα παράγωγο προϊόν είναι ένα χρηματοπιστωτικό μέσο ή άλλη σύμβαση με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: α) έχει ένα ή περισσότερα υποκείμενα μέσα (underlyings) και ένα ή περισσότερα θεωρητικά ποσά (notional amounts) ή ρήτρες πληρωμής ή και αμφότερα. Αυτοί οι όροι καθορίζουν το ποσό των διακανονισμών (settlements) και σε μερικές περιπτώσεις ορίζουν εάν απαιτείται ή όχι ένας διακανονισμός β) δεν απαιτεί μία καθαρή αρχική επένδυση ή μία καθαρή αρχική επένδυση που είναι μικρότερη από αυτή που απαιτείται για άλλους τύπους συμβάσεων οι οποίες αναμένεται να έχουν παρόμοια ανταπόκριση στις αλλαγές των συντελεστών της αγοράς γ) όταν οι όροι του απαιτούν ή επιτρέπουν ένα καθαρό διακανονισμό, μπορεί εύκολα να διακανονισθεί καθαρά από ένα μέσο εξωτερικό της σύμβασης ή περιέχει την ευχέρεια παράδοσης ενός περιουσιακού στοιχείου που θέτει τον αποδέκτη σε μια θέση όχι ουσιαστικά διάφορη από τον καθαρό διακανονισμό».

☻ Διακρίνουμε τις εξής βασικές κατηγορίες παραγώγων:
1) τα προθεσμιακά παράγωγα (Forward Based Derivatives) που βασίζονται σε προθεσμιακές συμφωνίες (FRA's, Interest Rate Swaps, Foreign Exchange Forwards, Equity Forwards, Index Forwards, Commodity Forwards)
2) τα παράγωγα που βασίζονται σε συμβόλαια δικαιωμάτων προαίρεσης (Options Based Derivatives) όπως π.χ τα Οptions, Interest Rate Caps, Interest Rate Floors, Foreign Exchange Calls, Foreign Exchange Puts, Commodity Calls and Puts, Equity Calls and Puts. 3) τα βασιζόμενα σε πράξεις ανταλλαγής (Swaps Based Derivatives) όπως π.χ τα fixed interest rates with floating rates swaps, τα rates floating with reference to one basis to another basis swaps, τα total return swaps, τα caps, floors and collars και τα symmetric and asymmetric swaps
4) τα παράγωγα που βασίζονται σε ένα option επί ενός interest rate swap (swaption)
5) τα παράγωγα που βασίζονται σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (Futures Based Derivatives).
Για περισσότερες λεπτομέρειες βλέπετε σχετκούς αυτόνομους όρους Forward, Option, Swap, Swaption, Futures.

☻ Η χρήση των παραγώγων στοχεύει είτε α) στην αντιστάθμιση του κινδύνου (hedging) από τη μεταβλητότητα των τιμών ή των επιτοκίων ή β) σε εμπορικό κέρδος όπως στην περίπτωση που μπορεί κανείς με την κατάλληλη στρατηγική να κερδίζει ακόμα και όταν η αγορά είναι καθοδική ή γ) σε εξισορροπητική κερδοσκοπία όταν το κέρδος προέρχεται από τη διαφορετικότητα των τιμών σε διαφορετικές αγορές.

☻ Στην Ελλάδα, η αγορά παραγώγων συστηματοποιήθηκε με την Πράξη Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος 2303/16-5-94. Oι επιχειρήσεις μπορούν να συνάψουν οποιαδήποτε μορφή πράξης συναλλάγματος σε παράγωγα προϊόντα με ελληνικές ή ξένες τράπεζες. Με το Νόμο 2533/1997 ιδρύθηκαν το Χρηματιστήριο Παραγώγων Αθηνών (ΧΠΑ) και η Εταιρία Εκκαθάρισης Συναλλαγών επί Παραγώγων (ΕΤΕΣΕΠ) που έθεσαν σε εφαρμογή το θεσμό των χρηματιστηριακών παραγώγων την 27 Αυγούστου 1999 και έκαναν την εμφάνισή τους με τα Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης (ΣΜΕ-Futures) με βάση τους ειδικούς δείκτες του ΧΑΑ: FTSE/ASE 20 και Mid 40 διάρκειας ενός, δύο, τριών, έξι και δώδεκα μηνών. Στη συνέχεια τα χρηματιστηριακά παράγωγα επεκτείνονται στις 14.1.2000 με το δεκαετές ομόλογο του Ελληνικού Δημοσίου ενώ στη διάρκεια του Β' εξαμήνου του 2000 εισάγονται τα συμβόλαια δανεισμού τίτλων, τα δικαιώματα (options) στους δείκτες FTSE/ASE-20 και Mid 40 και τα δικαιώματα επί μετοχών. Η συναλλακτική δραστηριότητα διαμορφώνεται στα 300 έως 800 συμβόλαια την ημέρα αξίας 4,7 έως 113 εκατομ. ευρώ. Με την ανάπτυξη του θεσμού αναμένεται ότι ο όγκος των συναλλαγών θα φθάσει τα 5.000 έως 7.000 συμβόλαια την ημέρα. Πάντως, τα χρηματιστηριακά παράγωγα είναι προσιτά στους μεγάλους και δη στους θεσμικούς επενδυτές αφού απαιτείται περιθώριο ασφαλείας 58.694 ευρώ. Ας δώσουμε ένα παράδειγμα στο δημοφιλέστερο παράγωγο που είναι ο δείκτης FTSE/ASE. Αν εκτιμά κάποιος ότι η αγορά θα ανέβει αγοράζει π.χ. 20 συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (ΣΜΕ) στον FTSE/ASE-20 στην τρέχουσα τιμή αυτού. Αυτό σημαίνει ότι ο πωλητής του συμβολαίου έχει πάρει αντίθετη θέση. Η τιμή του συμβολαίου εκφράζεται σε μονάδες και κάθε μονάδα κοστίζει 5,87 ευρώ. Η τιμή του προϊόντος διαμορφώνεται καθημερινά. Ας υποθέσουμε ότι την ημέρα κλεισίματος του συμβολαίου ο ανωτέρω δείκτης είχε 2.820 μονάδες. O αγοραστής καταβάλλει αρχικά το 20% του τιμήματος και το υπόλοιπο με ημερήσιο διακανονισμό. Συνολικά θα πληρώσει 2.820 μονάδες Χ 5,87 ευρώ η μονάδα Χ 20 συμβόλαια = 331.068 ευρώ. Σε περίπτωση που ο δείκτης κινηθεί ανοδικά και φθάσει την επόμενη ημέρα στις 2.850 μονάδες ο αγοραστής έχει κερδίσει 2.850 - 2.820 = 30 μονάδες το οποίο αντιστοιχεί σε 30 μονάδες Χ 5,87 ευρώ Χ 20 συμβόλαια = 3.522 ευρώ. Αυτό το κέρδος πρέπει να πληρωθεί από τον πωλητή και καταβάλλεται από το περιθώριο ασφαλείας των 58.694 ευρώ. Η διαδικασία αυτή γίνεται καθημερινά με τιμές αγοράς. Για να βγει κανείς κερδισμένος θα πρέπει να λήξει το συμβόλαιο και να έχει καθαρό κέρδος για όλη την περίοδο ή να κλείσει τη θέση του πριν τη λήξη. Αυτό επιτυγχάνεται εάν πάρει μια αντίθετη θέση για το ίδιο προϊόν.



Προσθήκη νέας απάντησης